Τ α καρδιαγγειακά νοσήματα όπως και οι διάφορες νεοπλασίες αποτελούν τους μεγαλύτερους νοσογόνους παράγοντες της εποχής μας. Προκαλούν το 1/3 των θανάτων σε όλο τον κόσμο. Οι ομάδες των νοσημάτων αυτών εμφανίζονται συχνότερα στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η αύξηση αυτή αποδίδεται:

1.Στην ανθυγιεινή διατροφή (μεγάλη κατανάλωση κορεσμένων λιπών, υπερβολική χρήση μαγειρικού άλατος, ζάχαρης)

2.Στον τρόπο της ζωής των μεγάλων πόλεων (περίσσεια άγχους, εργασιομανία, ελάχιστος χρόνος διασκέδασης, κάπνισμα)

3.Στην έλλειψη μυϊκής άσκησης – γυμναστικής που συνήθως οφείλεται στην έλλειψη χρόνου και διάθεσης από τους ανθρώπους των πόλεων.

Αιτιολογία Κ.Α. είναι η αθηροσκλήρυνση – αθηρωμάτωση του αγγειακού συστήματος και ειδικότερα των στεφανιαίων. Σημασία στην εμφάνιση και εξέλιξη της αθηροσκλήρυνσης έχουν οι διάφοροι παράγοντες κινδύνου όπως Υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, κάπνισμα, σακχαρώδης διαβήτης, παχυσαρκία, καθιστική ζωή Ηλικία, φύλο, οικογενειακό αναμνηστικό, σωματοδομικός τύπος («πυ­κνι­κός»¹).

¹ Πυκνικός τύπος: το παχύσαρκο άτομο που χαρακτηρίζεται από ήρεμη εμφάνιση και συμπεριφορά και ασχολείται με την «καλοπέρασή» του (καλό φαγητό – όχι άσκηση). Ο τύπος αυτής της σωματοδομής υπόκειται σε μεταβολικά νοσήματα (σακχαρώδης διαβήτης – ουρική νόσος)

Πίνακας 1 Θάνατοι σε όλο τον κόσμο οι οποίοι αποδίδονται σε επιλεγμένους παράγοντες κινδύνου (x1000)

Υπέρταση – Αρτηριακή πίεση (Α.Π.) (βλ. πίνακα 1)

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προσδιόρισε τις τιμές πρόσφατα. Έτσι Α.Π. ≥130/85 θεωρείται φυσιολογική. Οι τιμές αντιστοιχούν στη συστολική-μέγιστη Α.Π. και διαστολική-μικρή (βλ. πίνακα 2).

Με τα κριτήρια αυτά 1 στους 3 ενήλικες μπορεί να θεωρηθεί υπερτασικός.

Η υπέρταση σχετίζεται με τη μεγαλύτερη συχνότητα θανάτων. Όταν ένα άτομο διαγνωστεί σαν υπερτασικό πρέπει να εφαρμόσει τα εξής: Κατάλληλη Υγειοδιαιτητική αγωγή (διακοπή καπνίσματος, στέρηση τελείως του μαγειρικού άλατος, που θεωρείται βασικός παράγοντας που προκαλεί υπέρταση και μάλιστα κατά δοσοεξαρτώμενο τρόπο. Χρήσιμο θα είναι κάθε άτομο να γνωρίζει την περιεκτικότητα των διαφόρων τροφών σε αλάτι για εφαρμογή πιο κατάλληλης υγιεινής διατροφής (βλ. πίνακα 3).

Πώς να αποκτήσετε υγιεινές συνήθειες διατροφής χωρίς αλάτι.

Στο μαγείρεμα ή στο τραπέζι, χρησιμοποιήστε ένα υποκατάστατο του αλατιού ή άλλα καρυκεύματα. Αποφύγετε τις προπαρασκευασμένες τροφές όπως κατεψυγμένες πίτσες και μπιφτέκια ή κονσέρβες. Περιέχουν περισσότερο αλάτι από τις ανάλογες φρέσκες τροφές. Η υπερβολική κατανάλωση γλυκισμάτων τύπου κέικ, γάλακτος ή προϊόντων γάλακτος πρέπει να αποφεύγεται. Οι τροφές αυτές περιέχουν σόδα του φαγητού ή μπέϊκιν πάουντερ που είναι άλατα του νατρίου. Το γάλα περιέχουν περίπου 20 μEq αλάτι σε κάθε ποτήρι.

Άλλοι παράγοντες κινδύνου είναι: Διαταραχές ή αύξηση της χοληστερόλης και οι διαταραχές των κλασμάτων αυτής

Κάπνισμα: Οι θάνατοι από στεφανιαία νόσο στην ηλικία 35-44 ετών είναι 3,5 φορές περισσότεροι μεταξύ των βαριά καπνιστών και μη καπνιστών. Επίσης η βλαπτική επίδραση του καπνίσματος επεκτείνεται και στους μη καπνιστές (παθητικό κάπνισμα). (βλ. πίνακα 4).